Πέμπτη, Φεβρουαρίου 05, 2026

La Belle Dame Sans Merci (1819-1820)

Η εμβληματική αυτή μπαλάντα του μεγάλου Ρομαντικού ποιητή John Keats γράφτηκε μεταξύ 1819 και 1820 (σώζονται τόσο η "πρωτόλεια" όσο και η τελική της ξαναδουλεμένη εκδοχή) και είναι εμπνευσμένη από κέλτικους παραδοσιακούς μύθους και θρύλους. Ο γαλλικός τίτλος, La Belle Dame Sans Merci, μεταφράζεται κατά λέξη "Η Ωραία Κυρία Δίχως Έλεος", στην ουσία όμως σημαίνει το κακόβουλο αερικό, την άτεγκτη ξεμυαλίστρα "Καλοκυρά" (όπως ονομάζονται στη δική μας λαϊκή παράδοση οι νεράιδες) που με την ομορφιά και το τραγούδι της παγιδεύει όποιον ανυποψίαστο θνητό βρει να περιπλανιέται μόνος σε ερημικά μέρη, και τον κρατά ισόβια αιχμάλωτό της. Θέμα που ενέπνευσε επίσης ζωγράφους όπως (μεταξύ πολλών άλλων) ο Waterhouse, ο Cowper, ο Arthur Hughes, ο Walter Crane και ο Sir Frank Bernard Dicksee, του οποίου ο ομότιτλος πίνακας κοσμεί το άρθρο.

Κυριακή, Ιανουαρίου 18, 2026

Παγκόσμια Ημέρα Χιονιού (18/1/26)

H Παγκόσμια Ημέρα Χιονιού θεσπίστηκε το 2012 από την FIS (Fédération Internationale de Ski - Διεθνή Ομοσπονδία Χιονοδρομίας) η οποία ιδρύθηκε στη Νορβηγία το 1910, με πρωτοβουλία της Γαλλίας και με σκοπό να ενθαρρύνει περισσότερα παιδιά και οικογένειες να ασχοληθούν με τα χειμερινά αθλήματα. Γιορτάζεται κάθε τρίτη Κυριακή του Ιανουαρίου, που φέτος πέφτει στις 18 του μήνα. Εδώ στην Αθήνα, βέβαια, δεν χιονίζει προς τιμήν της ημέρας - έχει όμως έναν διαβολεμένο αέρα.

Πέμπτη, Ιανουαρίου 15, 2026

Ευρωπαϊκή Ημέρα Public Domain - Κοινού Κτήματος (15/1)

Σήμερα γιορτάζεται πανευρωπαϊκά (για τον υπόλοιπο κόσμο, στις 1 Ιανουαρίου) η επισημοποίηση του Public Domain, δηλαδή η απελευθέρωση από δεσμεύσεις πνευματικών δικαιωμάτων για έργα των οποίων οι δημιουργοί έχουν αποβιώσει πάνω από 70 (κατά κανόνα - 100 σε ορισμένες χώρες, μόλις 50 σε άλλες) χρόνια πριν. Τα έργα αυτά γίνονται, δηλαδή, Κοινό Κτήμα της ανθρωπότητας και ο καθένας είναι ελεύθερος να τα χρησιμοποιήσει με οποιονδήποτε τρόπο (να τα επανεκδώσει, να τα μεταφράσει, να τα επεξεργαστεί, να τα εικονογραφήσει, να τα ερμηνεύσει μουσικά ή θεατρικά, να τα διασκευάσει σε άλλη μορφή τέχνης, να τα εντάξει - εξ ολοκλήρου ή τμήματά τους - σε κάποιο ευρύτερο project) χωρίς καμιά νομική ή οικονομική υποχρέωση απέναντι σε κατόχους Copyright. Ο εορτασμός ημέρας αφιερωμένης στο Κοινό Κτήμα θεσπίστηκε το 2004.

Τετάρτη, Νοεμβρίου 19, 2025

Winterreise (1827-1828)

Εις μνήμην του Ρομαντικού Αυστριακού μουσουργού Franz Schubert ο οποίος εγκατέλειψε τον μάταιο τούτο κόσμο σαν σήμερα 197 χρόνια πριν σε ηλικία μόλις 32 ετών, ας μνημονεύσουμε τον κύκλο τραγουδιών Winterreise (Χειμωνιάτικο Ταξίδι) - συγκλονιστική ποιητική και μουσική εξιστόρηση της πορείας ενός νέου ανθρώπου προς το θάνατο. Πρόκειται για το "κύκνειο άσμα" του Schubert - παραγνωρισμένου πρωτοπόρου στον καιρό του - ο οποίος το συνέθεσε ενώ αργοπέθαινε από σωρευτική δηλητηρίαση με υδράργυρο (θεραπεία της σύφιλης εκείνη την εποχή). Ο συμπατριώτης τού Schubert και φιλέλληνας Johann Ludwig Wilhelm Müller, στου οποίου την ποίηση βασίστηκε το έργο, είχε ήδη χαθεί, επίσης νεότατος, από καρδιακή ανακοπή ενώ ολοκληρωνόταν το Χειμωνιάτικο Ταξίδι, χωρίς ποτέ να μάθει για τη μελοποίηση των ποιημάτων του από τον Schubert ούτε να τον γνωρίσει προσωπικά. Το Winterreise ανοίγει... ευοίωνα με το Lied Gute Nacht (Καληνύχτα), όπου οι "εναρμόνιες μετατροπίες" (δηλαδή οι αλλαγές από ελάσσονα σε μείζονα κλίμακα και το αντίστροφο μέσα στο ίδιο κομμάτι) δίνουν - ιδίως στο συγκεκριμένο τραγούδι - τη γλυκόπικρη όσο και ανατριχιαστική μελωδική του υφή.

Πέμπτη, Οκτωβρίου 30, 2025

Αντίστροφο Ημερολόγιο Γρίφων 2025

25 μέρες - 25 αινίγματα

Ύστερα από τρία Αντίστροφα Ημερολόγια Γρίφων (Advent Calendars, "που λέτε κι εσείς εκεί") τα οποία είχα φτιάξει για τα Χριστούγεννα του 2020, 2022 και 2024 αντίστοιχα, παρουσιάζω ένα καινούργιο παιχνίδι γρίφων με 25 αινίγματα, ένα για κάθε μέρα του Δεκέμβρη ως τα Χριστούγεννα.

Κυριακή, Ιουλίου 06, 2025

Ημέρα Κατασκευής Σκιάχτρου (6/7/25)

Μια από τις όχι και τόσο γνωστές Παγκόσμιες Ημέρες είναι η Ημέρα Κατασκευής Σκιάχτρου, η οποία γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή του Ιουλίου (6 του μήνα φέτος) και τιμά το πανάρχαιο αυτό μέτρο προστασίας των αγροτικών καλλιεργειών. Η παλιότερη καταγεγραμμένη αναφορά σε οντότητα παρόμοια με τη σημερινή μας εικόνα για τα σκιάχτρα εντοπίζεται στο Kojiki, ένα ιαπωνικό είδος αλμανάκ του 8ου μ.Χ. αιώνα. Πρόκειται για μια θεότητα με το όνομα Kuebiko, η οποία παρατηρεί τα πάντα από ψηλά δίχως να μπορεί να μετακινηθεί απ' τη θέση της. Τα πρώτα "σκιάχτρα" που εμφανίστηκαν στην αρχαία Αίγυπτο, και αργότερα στην Ευρώπη μεταξύ 14ου και 16ου αιώνα, ήταν αρχικά σκλάβοι, παιδιά ή ενήλικες ντυμένοι με κουρέλια, οι οποίοι στέκονταν μέσα στα χωράφια για να φοβίζουν και να διώχνουν τα κοράκια και άλλα πουλιά που ρήμαζαν τις σοδειές. Η αγγλική ονομασία του σκιάχτρου - scarecrow, δηλαδή στην κυριολεξία "φόβητρο για κοράκια" - πρωτοχρησιμοποιήθηκε το 1560. Η ελληνική λέξη "σκιάχτρο" είναι νεολογική και προέρχεται από το αρχαίο ρήμα "σκιάζω" με την έννοια του "τρομάζω", το οποίο χρησιμοποιείται και σήμερα με την ίδια ακριβώς σημασία. Εξαιρετικές γλωσσολογικές πληροφορίες σχετικά με τη λέξη "σκιάχτρο" υπάρχουν ΕΔΩ. Η εικόνα δημιουργήθηκε με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και την επεξεργάστηκα με τα προγράμματα Adobe Photoshop Elements & PhotoFiltre Studio.